Zzzooom! Energiedrankjes moeten verboden worden


: 01-06-2012 18:00 uur

De Twitters zijn weer boos. Betutteling! Waar bemoeit de GGD zich mee? De GGD maakte, bij monde van directeur Laurent de Vries, bekend dat ze energiedrankjes liever niet in de supermarktschappen willen zien liggen. Het drinken van energiedrankjes is bijzonder populair onder scholieren, die vaak meerdere blikjes per dag drinken. De oppeppende effecten van deze drankjes komen vooral voort uit de grote hoeveelheden suiker en cafeïne die ze bevatten, en vooral cafeïne heeft ernstige neveneffecten zoals een verhoogde bloeddruk, een verhoogde kans op hartklachten en diabetes. Toch is de eerste reactie op deze maatregel, zeker in combinatie met het bericht dat de GGD ook de leeftijdsgrens voor alcoholische dranken wil verhogen, er een van verontwaardiging. Waarom wéér een verbod, laat ouders lekker bepalen wat hun kinderen wel en niet mogen drinken. Daarnaast, de kinderen komen er toch wel aan als ze dat echt willen, via oudere vriendjes of via hun ouders, als die het kwaad van die drankjes niet inzien. Net zoals ze nu al voor hun zestiende aan alcohol kunnen komen.

Energiedrankjes zijn al verboden
Toch is een verbod op energiedrankjes op scholen absoluut niet nieuw. In 2010 verboden een Haagse en een Drontse middelbare school de energiedrankjes al, vanwege de hyperactiviteit die de suikerhoudende drankjes veroorzaken. Daarnaast is het jarenlang verboden geweest in een aantal landen, waaronder Frankrijk, waar het nu wel verkocht maar nog steeds sterk ontraden wordt.

Het Centraal Bureau voor Levensmiddelen (CBL) vindt het allemaal maar onzin: “Het is primair de taak van ouders om hierop toe te zien. Het einde is hiermee zoek. Moeten candybars, chips en koffie dan ook uit de schappen? En moeten ze aan de kassa ook gaan vragen of iemand niet te veel koffie drinkt?” Dit is echter een drogredenering, de GGD heeft duidelijk aangegeven dat energiedrankjes significant slechter zijn dan bijvoorbeeld frisdrank, juist door de bijzonder hoge hoeveelheid cafeïne. Zeker kinderen die er veel van drinken lopen grote gezondheidsrisico’s.

Waarschuwing of verbod?
Een waarschuwingslabel is in dit geval een goed begin, en zou ook het CBL tevreden moeten stellen: de ouders worden geïnformeerd en kunnen zo duidelijke keuzes maken over of hun kinderen deze drankjes mogen drinken, en de winkels mogen het spul vrij blijven verkopen. Hoe dan ook lijkt een maatregel onvermijdelijk, in het belang van de gezondheid van onze kinderen. Het Europees Parlement en Minister Schippers zijn er in ieder geval al mee bezig.

CC Foto: Emír Balduin Hallef Omar Ali al-Adid bin Abú Sharee al-Kerak

10 Reacties :

  1. middle men:

    “”“Het is primair de taak van ouders om hierop toe te zien. Het einde is hiermee zoek.””

    En volgen de ouders hun kind 24 uur per dag? De veiligheid van kinderen is een taak van de hele samenleving.

    Van mij mag energy drink naar 16 jaar het wordt dan een stuk lastiger voor een 11 jarige om het iedere schoolpauze te kopen.

  2. Frank Pieters:

    Dat energiedrankjes slecht zijn mag bekend zijn. Maar dit heeft weinig te maken met de hoeveelheid caffeïne. De hoeveelheid caffeïne is gelijk aan een goede kop koffie. De gram taurine en de twintig gram suiker (ongeveer 5 klontjes) lijken me toch wat noemenswaardiger.

  3. Frank Pieters:

    Ik gebruik Red Bull als bron trouwens.
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Red_Bull_%28drank%29

  4. Janou:

    Cafeïne is voor kinderen veel schadelijker; meer dan één blikje per dag (ca. 85mg) mogen ze niet hebben rond hun twaalfde, maar het wordt vaak gedronken als frisdrank.

    Qua suiker is Red Bull niet erger dan andere frisdranken. Over taurine weet ik te weinig om daar uitspraak over te kunnen doen.

  5. Dr. Neeskens:

    Wat een gelul. Als er iets niet schadelijk is, is het cafeïne. Alleen in extreem grote hoeveelheden is het schadelijk, maar dat spreekt voor zich en consumptie van zulke hoeveelheden ligt verder niet voor de hand.

    Er is geen enkel wetenschappelijk onderzoek wat er op wijst dat inname van teveel cafeïne schadelijk is voor het hart en het heeft al helemaal geen verband met diabetes. Zelfs blijvende hoge bloeddruk kan naar het rijk der fabelen worden verwezen. Mogelijk speelt het voedingspatroon van de koffiedrinker een rol in de onderzoeken die concluderen dat koffie een hoge bloeddruk veroorzaakt. Cholesterol zal hierbij een belangrijke rol spelen.

    Het enige dat valt te zeggen over inname van meer dan gemiddelde hoeveelheden koppen koffie per dag is dat je bloeddruk er tijdelijk van omhoog gaat. Koffie zelf kan maagklachten tot gevolg hebben.

    Hoe je aan diabetes komt is mij echt een raadsel. Er zijn nergens zoveel onderzoeken over gedaan dan over cafeïne (met name over koffie) maar diabetes komt daarin niet voor.
    Diabetes type twee kan worden veroorzaakt door een teveel aan suikers. Het ligt dus voor de hand dat vooral de suikers de boosdoeners zijn.

    Wel doen zo ongeveer al duizend jaar de gevaarlijke angstverhalen de ronde dat koffie schadelijk is. Dat is niet zo vreemd want ten eerste smaakt koffie bitter, dus gevaar, en ten tweede is het een genotsmiddel, dus schadelijk, zegt de bange burger. Koffie heeft bovendien een sterk oppeppende werking waardoor de gedachte postvat dat er ook veel nadelen aan zullen kleven.

    Hier staat alles nog eens op een rijtje: http://www.food-info.net/nl/national/verslag-cafeine.htm

  6. Maarten:

    @5: In dat door jou aangehaalde artikel zie ik niets staan over het effect van cafeïne op zich nog ontwikkelende puberlichamen (waaronder inbegrepen natuurlijk de puberhersentjes). Dat lijkt me vanuit het gezichtspunt van deze discussie een bijzonder belangrijk gegeven dat je niet zomaar als ‘gelul’ mag wegzetten. En in het licht daarvan vond ik dit artikeltje dan weer inzichtelijk; niet zozeer omdat het ijzeren waarheden verkondigt, maar wel omdat het me attent maakt op allerhande mechanismen waar cafeïne mogelijk een groter effect heeft dan je zou denken. Voor twee medische gevallen met hartritmestoornissen (waarvan een duidelijk aanleg had voor problemen) kun je in ieder geval al hier terecht; voor chronische hoofdpijngevallen hier.

    Met andere woorden, ik vind het helemaal niet zo’n ‘gelul’ om eens wat beter naar de cafeïneinname van pubers te kijken.

  7. Dr. Neeskens:

    Er is geen enkel bewijs wat er op wijst dat cafeïne enige invloed heeft op de groei of vorming van de hersens. Waarom het dan wel ineens invloed zou hebben op kinder- of puberhersenen is mij een raadsel.

    Zoals ik hierboven ook al stelde reageert men doorgaans in een bepaalde reflex op genotsmiddelen en gaat men er automatisch van uit dat het kennelijk schadelijk is. Wanneer daar kinderen bij worden betrokken is het al snel duidelijk: “voor kinderen is het schadelijk”. Alsof datgene wat niet schadelijk is dat ineens wel wordt als het door kinderen wordt genuttigd.

    Schadelijke effecten op kinderen klopt bij bijvoorbeeld alcohol, maar daarvan kun je vaststellen dat het een verwoestend effect heeft op hersencellen en hersenstructuren, dus voor veel meer schade zorgt bij het nog in ontwikkeling zijnde brein. De schadelijke werking was echter al evident.

    Maar voor schade van cafeïne is geen enkel bewijs. Waarom zou het dan bij kinderen en adolescenten wel zo zijn?

    De vraag is natuurlijk wel of je blij moet zijn met kinderen die hyperactief worden van koffie-inname, om nog maar te zwijgen over de slaapproblemen die er ongetwijfeld bij zullen komen kijken. Maar van schade, laat staan blijvende schade, is vooralsnog geen sprake.

    In het door u aangehaalde artikel van de NCSF staan weliswaar talloze redenen vermeld waarom energiedrankjes bij jongeren kunnen leiden tot andere problemen, maar van de directe schade van cafeïne wordt niet gerept.

    Wel wordt melding gemaakt van “mogelijke” schade aan de hersenen. Let wel: “melding” gemaakt van “mogelijke” schade aan de hersenen. Er is kortom geen uitsluitsel over. Het is hooguit een hypothese die om nader onderzoek vraagt.

    Het Journal of Medical Case Report beschrijft twee incidentele, geïsoleerde gevallen. Daaruit kun je onmogelijk algemeen geldende conclusies trekken. Laat staan dat je er conclusies uit kunt trekken die iets zouden zeggen over de relatie tussen kinderen en cafeïne. Het enige dat wordt gesuggereerd is dat inname van hoge hoeveelheden energiedrank in twee afzonderlijke gevallen -mogelijk- hartritmestoornissen heeft veroorzaakt. Maar dat kan ook komen door de taurine of andere ingrediënten, door de hoeveelheden suiker of door de omstandigheden waarin de kinderen verkeerden. Het zegt niets in het algemeen over cafeïne. Bovendien wordt blijvende schade nergens vermeld.

    Het tweede artikel is zo mogelijk nog merkwaardiger: het is niets meer dan een beschrijving van hoofdpijnpatienten op adolescentenleeftijd. Alle patiënten gebruikten extreme hoeveelheden cola (meer dan 1,5 liter per dag!).

    Maar er worden slechts ervaringen beschreven. Nergens wordt inzichtelijk gemaakt dat de beschreven ervaringen algemeen geldig zijn of waarom cafeine de veroorzaker is. Dat wordt voetstoots aangenomen. Er is echter geen onderzoek uitgevoerd dus er kunnen geen conclusies uit worden getrokken.

    Nu kan iedereen natuurlijk op zijn vingers natellen dat het drinken van 1,5 liter cola per dag per definitie slecht is voor de gezondheid. Alleen al de hoeveelheid suikers en de aanslag daarvan op het gebit zouden reden moeten zijn om de consumptie te verminderen. Maar het zegt verder niks over schade aan kinderen door cafeïne. Sterker nog: alle beschreven gevallen kwamen weer van hun hoofdpijn af door te stoppen met cola drinken. Als deze anekdotes al iets aantonen dan is het dat cola geen blijvende schade, tenminste in de vorm van hoofdpijn, veroorzaakt en dat de schade tijdelijk is, niet permanent.

    De conclusie is simpel: er is geen onderzoek beschikbaar om de blijvende schadelijke effecten van cafeïne aan te tonen. Daaruit volgend is er ook geen bewijs dat cafeïne blijvende schade toebrengt aan kinderen of jongvolwassenen.

    Er is kortom geen enkele reden om te beweren dat energiedrankjes extra schadelijk zouden zijn voor kinderen vanwege de cafeïne of dat inname van cafeïne blijvende schade veroorzaakt.

    Het probleem van de inname van hoge hoeveelheden is inzichtelijk maar dat probleem bestaat voor alle voedingsmiddelen. Als het feit dat kinderen in te grote hoeveelheden energiedrankjes nuttigen een reden zou moeten zijn om de verkoop ervan te beperken, dan zou dat voor vrijwel alles moeten gelden, ook voor snoep, chips, bananen of krentenbollen. De schade wordt dan ook niet aangericht door de cafeïne op zich maar door het excessieve gebruik er van.

    Hoe dan ook, er valt wellicht van alles te zeggen over energiedrankjes: het heeft psychologische effecten, er zitten enorme hoeveelheden suikers in, in geïsoleerde gevallen kan inname van extreme hoeveelheden tot hartritmestoornissen en hoofdpijn leiden en het is een belangrijke veroorzaker van slapeloosheid.

    Het zegt alleen niets over de schadelijke effecten van cafeïne. Die zijn nergens aangetoond, laat staan dat men er diabetes of “verhoogde kans op hartklachten” door krijgt.

    En dat is waar het mij om te doen was wanneer ik het had over “gelul”: de claim dat cafeïne dergelijke afwijkingen zou kunnen veroorzaken. Dat is beslist niet zo.

    Maar, dat zegt dus niets over energiedrankjes an sich en inname daarvan door kinderen.

  8. Janou Petit:

    @5 sowieso, zoek voor de grap eens diabetes + caffeine op. Cafeïne heeft wel degelijk een effect op de bloedsuikerspiegel, en volgens onderzoek zou het de ontwikkeling van diabetes wel degelijk bevorderen.

    (http://www.sciencedaily.com/releases/2011/04/110407171728.htm)

  9. Dr. Neeskens:

    “A growing body of research -suggests- that caffeine disrupts glucose metabolism and -may- contribute to the development and poor control of type 2 diabetes.”

    Nog los van de suggestieve waarde hiervan, gaat een gedeelte van het onderzoek over patiënten die rees diabetes-2 patiënt zijn. Bij inname van hoge hoeveelheden koolhydraten gecombineerd met cafeïne ondervinden ze schadelijke effecten. Dat suggereert dat cafeïne een weinig heilzaam middel is voor liefhebbers van suikers die die de pech hebben weinig suikers te kunnen verdragen. Koffie is kortom geen goede combinatie bij het eten van suikers, laat staan bij diabetes-2 patiënten.

    Dat is een aanwijzing dat niet de cafeïne een boosdoener is bij diabetes met de externe omstandigheden: gebruik van suiker in de koffie, eten van zoete voedingsmiddelen en de problematische combinatie bij mensen die grote hoeveelheden suikers innemen. Suiker is kortom de boosdoener bij diabetes-2, niet cafeine an sich.

    Het is natuurlijk prima dat men cafeïne perse wil zien als ziekmaker, maar zolang daarvoor geen serieuze bewijzen zijn kan men zich maar het beste onthouden van schreeuwerig waarschuwingen dat “het gevaar van cafeïne direct moet worden onderzocht!”.

    Overigens: dat er nu geen bewijzen zijn wil niet zeggen dat ze nooit zullen komen. Het is alleen raadzaam uit te gaan van datgene wat bewezen is in plaats van suggestief te gokken of uit te gaan van onbewezen claims.

  10. Janou Petit:

    Ik zei ook niet dat cafeïne dé boosdoener is die diabetes veroorzaakt, maar wel een factor die er een – negatieve – invloed op kan hebben. Zoals ik ook in mijn stukje zeg, “een verhoogde – kans op – hartklachten en diabetes”.

    Goed, het is dus een semantische discussie verworden inmiddels.

Reacties zijn inmiddels gesloten